ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΠΥΡΟΛΑΤΡΕΙΑ

 Παρακολουθώντας την τελετή της αφής του αγίου φωτός στο ναό του αγίου Τάφου της Ιερουσαλήμ εντυπωσιάστηκα από τον έξαλλο ενθουσιασμό, την έκσταση και τους πανηγυρισμούς του πλήθους που υποδεχόταν την εμφάνιση της ιερής φωτιάς. Έβλεπα να εκδηλώνεται η αρχέγονη λαχτάρα να νικήσει το φως (οι δυνάμεις του καλού) το σκοτάδι (τις δυνάμεις του κακού). Στο νου μου ήρθε τότε η λέξη πυρολατρεία και αναρωτήθηκα, μήπως πηγή αυτού του εθίμου είναι η αρχαία περσική μονοθεϊστική θρησκεία του ζωροαστρισμού, που με τη σειρά της ανάγεται σε μια πρωτοϊνδοευρωπαϊκή θρησκεία. Βασικό γνώρισμα του ζωροαστρισμού είναι η πάλη του καλού ( φως, δικαιοσύνη, αρετή...) με το κακό (αδικία, ψέμα, καταστροφή...). Οι ζωροάστρες διατηρούν στα άδυτα των ιερών τους ακοίμητη την ιερή φωτιά, σύμβολο του θεού τους, όπως οι χριστιανοί διατηρούν το άγιο φως στην κανδήλα πάνω στον τάφο του Χριστού. Εκτός από τη φωτιά χρησιμοποιούν και το νερό ως στοιχείο καθαγιασμού των πιστών. Πρώτοι επηρεάστηκαν οι Εβραίοι από το ζωροαστρισμό, λόγω της Βαβυλώνιας αιχμαλωσίας κατά την οποία διείσδυσαν σε διοικητικές θέσεις της περσικής αυτοκρατορίας,όπου ο ζωροαστρισμός ήταν η επίσημη θρησκεία,  Από εκεί αντέγραψαν ιδέες όπως  η ιδέα ότι ο θεός είναι "πυρ φλέγον" που εξαγνίζει τους ανθρώπους από τις αμαρτίες τους και εκδηλώνεται σαν φωτιά (δόξα), είτε στη σκηνή του Μαρτυρίου είτε στο βωμό του Ηλιού στο όρος Κάρμηλο ή ως φλεγόμενη βάτος στο Σινά και σε άλλα πολλά επεισόδια που περιγράφονται στη Βίβλο. Με φωτιά εγκαινίασαν οι Εβραίοι το 2ο ναό του Σολομώντα και γιορτάζουν την  ανάμνηση αυτή με το όνομα Χανουκά (γιορτή των φώτων).  Ο χριστιανισμός και ο ισλαμισμός που έχουν πηγή προέλευσης τον ιουδαϊσμό πήραν με τη σειρά τους τις ζωροαστρικές αντιλήψεις για την πάλη του καλού με το κακό, όπου αντιπαρατάσσονται οι στρατιές των αγγέλων και των δαιμόνων.  Για την ύπαρξη ενός θεού του φωτός, πανάγαθου και πάνσοφου δημιουργού, που το "άγιο πνεύμα του" δίνει ευημερία και αθανασία και που καλεί τους ανθρώπους να συμμετέχουν στον αγώνα με  καλές σκέψεις, καλά λόγια και καλές πράξεις. Ζωροαστρική είναι και η πίστη ότι στο τέλος θα νικήσει το καλό με την έλευση κάποιου σωτήρα γεννημένου από παρθένα και τότε θα αναστηθούν οι νεκροί για να κριθούν για τις πράξεις τους και οι δίκαιοι θα πάνε στον παράδεισο, ενώ οι κακοί στην κόλαση, μόνο που η ζωροαστρική κόλαση θα διαρκέσει  τρεις μέρες και μετά οι αμαρτωλοί θα συγχωρηθούν και η ανθρωπότητα θα ζήσει αιώνια ευτυχής