Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026

Η ΚΟΛΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ;

   Ο Σαρτρ στο έργο του "Κεκλεισμένων των θυρών" (1944) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι "η κόλαση είναι οι άλλοι", έχοντας περιγράψει την αδυναμία συνύπαρξης τριών νεκρών αμαρτωλών  (ενός άντρα και δύο γυναικών) κλειδωμένων μέσα στο ίδιο δωμάτιο για πάντα. Ο εγωισμός, η φιλαυτία, η έλλειψη ανεκτικότητας και η κακία του καθενός εμποδίζει τη συνεργασία και την αλληλοκατανόηση, μέχρι που η κατάσταση γίνεται αφόρητη τόσο, που, αν μπορούσαν, θα είχαν αλληλοεξοντωθεί. Και ενώ αρχικά προσδοκούσαν ότι θ' αντιμετώπιζαν την κόλαση που περιγράφεται από τη χριστιανική λογοτεχνία και περιλαμβάνει σωματικά βασανιστήρια, βρίσκονται αντιμέτωποι με ψυχικό βασανισμό, που προέρχεται από την αντιμετώπιση των άλλων, χωρίς ελπίδα διαφυγής.

Είναι αλήθεια ότι η χριστιανική Εκκλησία χρησιμοποίησε την κόλαση ως εργαλείο πειθούς βασισμένη στην εικόνα του κάτω κόσμου των προχριστιανικών μύθων και μάλιστα των ελληνικών, του Άδη, του Τάρταρου, του Πυριφλεγέθοντα ποταμού και των βασάνων των αμαρτωλών στον υποχθόνιο κόσμο. Αυτά τα βασανιστήρια τα αναπαράστησαν αγιογράφοι σε τοίχους ναών και λογοτέχνες όπως ο Δάντης στο ποίημά του για την Κόλαση. Τα ευαγγέλια συμφωνούν με αυτήν την ιδέα εφόσον τοποθετούν ένα "χάσμα μέγα" μεταξύ παραδείσου και κόλασης (παραβολή πλούσιου και Λαζάρου) και περιγράφουν την κόλαση ως τόπο των αιωνίων βασάνων, όπου καίει το άσβεστον πυρ, κυριαρχεί το σκότος το εξώτερον, καραδοκεί ο σκώληξ ο ακοίμητος και βασιλεύει ο διάβολος με τους τερατώδεις αγγέλους του. Τα σωματικά μαρτύρια επιβάλλονταν και από τους νόμους παλαιότερων εποχών, γι αυτό και το δόγμα της ανάστασης των νεκρών θέλει να τιμωρούνται οι αμαρτωλοί με το ίδιο σώμα που διέπραξε την αμαρτία.

Όμως η αιώνια σωματική τιμωρία δεν συμφωνεί με την παναγαθότητα και δικαιοσύνη του θεού και του προσδίδει εκδικητικότητα και βαρβαρότητα, γι αυτό η εικόνα έπρεπε να εξευγενιστεί και ν' αποκτήσει καινούρια σημασία. 

Η σύγχρονη ορθόδοξη χριστιανική θεωρία για την κόλαση αναλύεται από τον Γ. Μεταλληνό σε άρθρο του που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της ΟΟΔΕ και δίνει στην κόλαση και στον παράδεισο καθαρά πνευματική διάσταση, Πρόκειται, λέει για την ίδια κατάσταση που βιώνεται διαφορετικά, ανάλογα με την ψυχοσύνθεση του ανθρώπου. Ο καλός άνθρωπος βλέπει τον θεό σαν φως που φωτίζει (παράδεισο) και ο κακός σαν φωτιά που καίει (κόλαση). 

Και ο Ντοστογιέφσκι κλίνει προς αυτή τη σημασία λέγοντας ότι κόλαση είναι η απουσία αγάπης (Αδελφοί Καραμάζοβ) και εννοείται ότι ο θεός είναι η προσωποποίηση της αγάπης.

Γι αυτό οι κολασμένοι του Σαρτρ, επειδή δεν αισθάνονται αληθινή αγάπη για τους άλλους, μετατρέπονται σε κόλαση γι αυτούς μην μπορώντας να επικοινωνήσουν και να συνεργαστούν.

Αυτή

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]

<< Αρχική σελίδα